Geld verdienen aan een app

In 2011 schreef ik een blog wie kan geld verdienen aan een app. In die blog vermeldde ik dat het auteursrecht op de software berust bij de maker daarvan. Inmiddels is medio 2015 het auteurscontractenrecht in werking getreden. Wat zijn de consequenties voor software?

Auteurscontractenrecht

Het auteurscontractenrecht is bedoeld om de positie van natuurlijke personen als maker van auteursrechtelijk beschermde werken ten opzichte van de exploitanten hiervan te versterken. Het moet gaan om natuurlijke personen die maker zijn, dus bijvoorbeeld freelancers, en hun rechten laten exploiteren door een derde. De exploitant zorgt ervoor dat het werk voor het publiek beschikbaar wordt.

Vooral schrijvers, filmmakers en musici maken vaak gebruik van een exploitant.

Inhoud auteurscontractenrecht

De punten die het meest zijn besproken inzake het auteurscontractenrecht betreffen:

Het recht op een billijke vergoeding voor de maker. Er dient een redelijke, minimale vergoeding te worden betaald aan de maker. Deze vergoeding kan per branche door overheid worden vastgesteld.

De bestsellersbepaling. Als een werk een enorm succes wordt en de verhouding tussen de vergoeding die de maker heeft ontvangen enorm afwijkt van de opbrengsten door exploitatie van dat werk heeft de maker recht op een aanvullende vergoeding.

Non-usus. Als een werk niet voldoende wordt geëxploiteerd door een exploitant dan mag een maker de overdracht of licentie ontbinden.

Akte verplicht bij exclusieve licentie. Overdracht van auteursrechten was alleen mogelijk bij akte. Ook voor het verstrekken van een exclusieve licentie is voortaan een akte verplicht.

Software

In eerste instantie was er behoorlijk veel onduidelijkheid of deze nieuwe regelgeving ook zou gelden voor software. In beginsel is het antwoord hierop ja maar alleen wanneer bijvoorbeeld een programmeur een app ontwikkelt en die laat exploiteren door een uitgeverij in apps.

Volgens de nadere Memorie van Antwoord zal het auteurscontractenrecht vaak niet van toepassing zijn in de softwarebranche.

Alleen wanneer het hoofddoel van de overeenkomst exploitatie van het werk betreft geldt het auteurscontractenrecht. De nieuwe regelgeving geldt dus niet in het geval er sprake is van een overeenkomst van opdracht die direct met de eindgebruiker wordt gesloten of wanneer het werk specifiek voor een opdrachtgever wordt vervaardigd.

Advertenties

Streaming juridisch nieuw(s)?

meerkatDe techniek blijft zich maar ontwikkelen en de mogelijkheden lijken eindeloos te zijn. Maar wat je kunt doen is zeker niet altijd toegestaan. Het live streamen van materiaal via Meerkat en Periscope is een goed voorbeeld daarvan. De betaalzender HBO blijkt boos op Periscope vanwege het streamen van de nieuwste aflevering van Games of Thrones.

Gebruikersvoorwaarden
Streamen van materiaal waarvan je zelf rechthebbende bent en dat ook rechtsgeldig is gefilmd (zie hieronder) vormt uiteraard geen probleem. In de gebruiksvoorwaarden van de streamingsdiensten staat duidelijk vermeld dat je zelf volledig verantwoordelijk bent voor de content die je plaatst/streamt. In artikel 4 van de voorwaarden van Meerkat wordt dit als volgt omschreven:

All Content, whether publicly posted or privately transmitted, is the sole responsibility of the person who originated such Content. We may, but are not required to monitor or control the Content posted via the Services and we cannot take responsibility for such Content. Any use or reliance on any Content or materials posted via the Services or obtained by you through the Services is at your own risk.

Materiaal legaal
De vraag of het materiaal dat wordt gestreamd legaal is hangt af van de vraag of het materiaal rechtmatig is verkregen. Mochten er opnames worden gemaakt op de desbetreffende plek? Bij concerten of in de rechtszaal gelden bijvoorbeeld huisregels waaruit blijkt dat het niet is toegestaan opnames te maken. Ditzelfde zal ook snel gelden voor een congres waarvoor deelnemers een toegangskaart dienen te betalen. Ook is het niet toegestaan stiekem opnames te maken van personen in besloten ruimtes.

Publicatie toegestaan?
Wanneer het gaat om opnames die rechtmatig zijn gemaakt dan kan het op grond van een privacybelang toch nog steeds verboden zijn om het materiaal te publiceren. Voornamelijk wanneer een persoon die is gefilmd een redelijk belang heeft zich te verzetten tegen een publicatie. Dit is mogelijk op basis van het portretrecht.

Daarnaast kan het verboden zijn om opnames te publiceren vanwege het feit dat daarmee het auteursrecht van de rechthebbende wordt geschonden.

Streamen is geen downloaden en dus legaal?
Na de invoering van het downloadverbod werd vanuit meerdere bronnen beweerd dat streamen niet hetzelfde zou zijn als downloaden en dus was toegestaan. Ook in het geval de “bron” illegaal zou zijn. Deze redenering klopt niet en dat is ook door een uitspraak van de Reclame Code Commissie van 31 juli 2014 benadrukt.

Wie moet je aanspreken?
Het zal duidelijk zijn dat degene die materiaal streamt in principe verantwoordelijk is. Toch lijkt het ondoenlijk om deze personen aan te pakken. Dat is dan ook de reden dat betaalzender HBO boos is op de aanbieder van de streaming app en pleit voor een technisch soort oplossing van het probleem (tools voor ontwikkelaars om schending van auteursrecht tegen te gaan). Een bijkomend probleem daarbij is echter wel dat het materiaal maar tijdelijk beschikbaar is.

Voorlopig zal live-streaming naar verwachting alleen nog maar groter worden. Ik verwacht dat a.s. zaterdagavond de kampioenswedstrijd van PSV op grote schaal beschikbaar zal zijn via streams. Is deze ontwikkeling nog (juridisch) te stoppen?

Verklaringen omtrent auteursrecht nodig?

CC0 Public Domain
CC0 Public Domain

In mei van dit jaar ging het nieuws rond dat WhatsApp eigenaar zou worden van al het materiaal dat je via WhatsApp rondstuurde. Veel mensen stuurden dit als waarschuwing rond. Dit blijkt een hardnekkig misverstand te zijn. Als gebruiker geef je WhatsApp via de voorwaarden een uitgebreide licentie om je berichten en foto’s te gebruiken binnen de WhatsApp dienst en bedrijfsvoering.

Facebook verklaringen
Facebook gaat haar voorwaarden met ingang van 1 januari 2015 ook wijzigen en zie daar gebruikers plaatsen massaal een auteursrechtverklaring. Hierin wordt uiteengezet dat Facebook niet het recht heeft materiaal dat je op Facebook plaatst te gebruiken. Deze verklaring heeft geen rechtsgeldigheid en blijkt een hoax te zijn die ook 2 jaar geleden al actief was.

Licentie
In de nieuwe voorwaarden van Facebook die vanaf 1 januari 2015 van kracht zijn wordt onder 2 heel duidelijk aangegeven dat je zelf als gebruiker eigenaar bent van alle inhoud en informatie die je plaatst op Facebook. Wel geef je Facebook toestemming (een licentie) om deze informatie te gebruiken in verband met Facebook onder 2.1:

je verleent ons een niet-exclusieve, overdraagbare, royaltyvrije, wereldwijde licentie om alle IE-inhoud te gebruiken die je plaatst op Facebook of in verband met Facebook (IE-licentie). Deze IE-licentie eindigt wanneer je jouw IE-inhoud of je account verwijdert, tenzij je jouw inhoud hebt gedeeld met anderen en zij de inhoud niet hebben verwijderd.

Onduidelijkheid
Op basis van het aantal mensen dat klakkeloos een dergelijke auteursrechtverklaring plaatst heb ik de indruk dat er veel onduidelijkheid bestaat hieromtrent. Mensen weten het niet en plaatsen het bericht uit een soort voorzorg. Echter de enige manier om er zeker van te zijn dat informatie niet verder wordt gebruikt/gedeeld is om deze niet te plaatsen of zelfs helemaal je profiel te verwijderen. Vanaf 1 januari 2015 ben je automatisch gebonden aan deze voorwaarden wanneer je Facebook blijft gebruiken.

Dutch Design Week & rechten ontwerpers

PaperArtist_2014-10-30_16-26-07Vorige week heb ik, net als vele anderen, genoten van de Dutch Design Week (DDW) in Eindhoven. Wat waren er weer ontzettend veel mooie, nieuwe, verfrissende ontwerpen te zien. Ik ben dan vaak benieuwd of de ontwerpers nagedacht hebben over hun rechten op deze ontwerpen.

Auteursrecht
Voorzover ontwerpen namelijk origineel zijn en het stempel van de maker dragen komt hieraan auteursrecht toe. Auteursrecht ontstaat door creatie en komt in beginsel toe aan de maker. Auteursrecht ontstaat dus door creatie en kan niet worden vastgelegd. In sommige gevallen is het lastig te bewijzen dat een bepaald ontwerp op een bepaalde datum al bestond. Hiervoor kan een i-depot uitkomst bieden. Een dergelijk i-depot schept absoluut geen recht maar kan handig zijn als bewijsmiddel. Dit kun je zelf doen via de website van het Benelux Bureau voor de Intellectuele Eigendom.

Modelrecht
Mijn ervaring is dat modelrecht vaak wordt vergeten. Omdat het bij het modelrecht echt gaat om het uiterlijk/design van het ontwerp/product is dit echter in veel gevallen wel degelijk iets om over na te denken. Het model wordt afgeleid uit de kenmerken van met name de lijnen, de omtrek, de kleuren, de vorm, de textuur of de materialen van het product zelf of de versiering ervan. Het moet gaan om een nieuw uiterlijk (3D of 2D, dus ook lay-out of dessin) met een eigen karakter voor zover niet functioneel bepaald. Het modelrecht is bij uitstek geschikt om een nieuw ontwerp te beschermen. Wel dient het model absoluut nieuw te zijn en een eigen karakter te bezitten.

Wanneer je je model niet registreert ontstaat een bescherming van 3 jaar waarmee kan worden opgetreden tegen jongere identieke modellen. Ten aanzien van het bewijs geldt ook in dit geval dat dat lastig kan zijn omdat het gaat om ongeregistreerde rechten. Het geregistreerde model heeft een bescherming van 5 jaar en biedt meer zekerheid aangezien helder is wat is geregistreerd en daarbij wordt gekeken naar de totaalindruk. De modelhouder kan zijn model nog deponeren één jaar nadat het model is openbaar gemaakt (de zogenaamde grace-period).

Modellen die puur technisch of functioneel zijn bepaald ofwel door mode, stijl of trend zijn bepaald zijn niet beschermd.

Misvatting
Tijdens onze rondtocht op Strijp-S kwamen we ook bij de grote constructie-elementen BB Bricks die duidelijk zijn geïnspireerd op Lego. Op de vraag vanuit de toehoorders of ze geen problemen met Lego verwachten werd het antwoord gegeven dat ik wel vaker hoor: “Dit ontwerp wijkt op zeker 5 punten af van het origineel en dan maak je geen inbreuk.”

Dit is echter niet juist. Het blijft een hardnekkig misverstand dat je geen inbreuk maakt op rechten van een ander als je maar op tenminste 5 (of 7) punten afwijkt van het origineel. Een rechter kijkt namelijk vooral naar de overeenkomsten tussen ontwerpen. Juridisch is het van belang te bepalen of de totaalindruk afwijkt of juist overeenstemt.

Sinterklaasliedjes

sinterklaasGisteren mocht ik een gastles verzorgen op SintLucas aan studenten Mediavormgeven over auteursrecht.

Een van de studenten stelde de vraag of scholen voor het draaien van Sinterklaasliedjes in de klas een vergoeding moesten betalen aan Buma-Stemra. Op 21 november 2013 kwam namelijk in het nieuws dat een school in Leeuwarden was bezocht door een inspecteur van Buma-Stemra om onder andere die reden.

Onderwijsexceptie
Ik had de studenten net verteld over de beperkingen van het auteursrecht en dan met name de zogenaamde “onderwijsexceptie”. Volgens Buma-Stemra bleek het zeker niet te gaan om het draaien van Sinterklaasliedjes in de klas. Wanneer dit gebeurt tijdens de lessen dan mag dit en is hiervoor geen licentie vereist.

Uitvoeringen
Voor andere uitvoeringen buiten lestijd, dus bijvoorbeeld musicals, optredens van schoolbands etc. waarbij muziek wordt gebruikt geldt de onderwijsexceptie echter niet. Hiervoor zou de school aldus een licentie dienen af te sluiten met Buma-Stemra. Het zou gaan om een jaarbedrag tussen 79 en 119 EUR.

Sinterklaas
Gelukkig voor alle kinderen op de basisscholen kan Sinterklaas gewoon gevierd worden in de klas met de Sinterklaasliedjes die iedereen kent.

Blogpraat over afbeeldingen & auteursrecht

Op maandagavond tussen 20 en 21u vindt op twitter #blogpraat plaats.Iedereen is daarbij van harte welkom. @elja1op1 Blogpraatis de initiatiefneemster en zij is zelf eigenlijk ook altijd aanwezig en neemt actief deel aan blogpraat. Er vindt meestal een zeer levendige discussie plaats met ruimte voor eenieders inbreng.

Gisteravond was het onderwerp “bloggers en auteursrecht op foto’s en afbeeldingen”. Dit onderwerp blijkt voor veel bloggers toch nog behoorlijk onduidelijk te zijn. Twee zaken die aan de orde kwamen wil ik hier kort noemen, voor de rest verwijs ik naar het samenvattende blog van @inktspatten en de twitterchat.

Naamsvermelding
Veel mensen denken dat het gebruiken van afbeeldingen is toegestaan zolang dit maar met bron-/naamsvermelding gebeurd. Dit is echter NIET het geval. Als een afbeelding auteursrechtelijk is beschermd dien je toestemming van de maker te hebben om de afbeelding te mogen gebruiken (de wet spreekt over verveelvoudigen en openbaarmaken).

Citaat
Het is wel toegestaan om een afbeelding van bijvoorbeeld een boek te gebruiken wanneer je het boek gaat bespreken in je blog. Dan wel altijd met bron- / naamsvermelding. Je moet dan wel echt het werk dat op de afbeelding staat bespreken dmv bijvoorbeeld een recensie.

Overzicht
Dit korte filmpje geeft wat achtergrondinformatie en @charlotteslaw heeft een overzicht opgesteld dat wellicht handig is als je informatie zoekt. Mocht je verder vragen hebben dan kun je altijd contact met me opnemen.

Plaatje bij deze blog
Zelf heb ik als afbeelding bij deze blog gekozen voor het logo van blogpraat. Is dat zomaar toegestaan? Ik zou kunnen betogen dat het onder het citaatrecht is toegestaan maar daar kun je over discussiëren. Ik ga er van uit dat het vanuit het oogpunt van reclame maken geen enkel probleem is.

In een ander geval zou ik toestemming dienen te vragen aan de rechthebbende. In de meeste gevallen is dat de maker van de afbeelding. Dit kan soms weer nieuwe vragen opleveren….

Geld verdienen met je foto’s?

Ik zag vandaag via twitter in mijn tl informatie over de scoopshot app. Meteen nieuwsgierig naar de algemene voorwaarden in verband met de auteursrechten van de fotograaf.

Overdracht of toch licentie?

Voorwaarden dus meteen doorgelezen en daar wordt gesproken over “overdracht van auteursrechten”.  Juridische overdracht van auteursrecht is echter alleen maar mogelijk wanneer dat schriftelijk gebeurd (via een akte). Als ik verder lees blijkt het juridisch te gaan om een licentie die je aan Scoopshot verstrekt.

De tekst van de terms of delivery and use van 19 april 2012 is wat dat betreft zeer verwarrend. De blog van @charlotteslaw is op dat punt duidelijk.

Nederland kent voldoende amateurfotografen die mooie foto’s maken dus ik kan me voorstellen dat zij actief gebruik gaan maken van de app. Mijn eigen foto’s zijn hiervoor in de meeste gevallen niet echt geschikt.