De wet geldt ook op internet

Op 15 maart 2016 mocht ik bij Social Media Club 0495 wederom een presentatie geven over het gebruik van social media. Op deze avond kwamen uiteenlopende onderwerpen aan bod. Van identiteitsdiefstal tot foto’s van de wintersport waardoor een boete werd opgelegd voor schoolverzuim en meer.

Ine Feijen van Dipro Film maakte ook die avond enkele foto’s en deze zijn opgenomen op de website van smc0495.

De slides van de presentatie vind je ook hier.

Facebook veroordeeld tot het verstrekken van NAW-gegevens plaatser van wraakporno

CC BY-SA 3.0
CC BY-SA 3.0

Enige tijd geleden behandelde Peter R. de Vries in het programma Internetpesters aangepakt de zaak van Chantal uit Werkendam. Voor degenen die de uitzending hebben gemist, deze kan hier worden teruggekeken.

Achtergrond
In januari 2015 had iemand een nepaccount van haar op Facebook aangemaakt en plaatste daarop een seksfilmpje dat ooit gemaakt was door de toenmalige vriend van Chantal. Dit filmpje werd ontzettend vaak gedeeld en toen Chantal er achter kwam heeft ze Facebook verzocht het nepaccount te sluiten en ook aangifte gedaan bij de politie.

Helaas ondernam de politie niet voldoende snel actie en zodoende werd ook Peter R. de Vries ingeschakeld. Omdat ook met hulp van hem het niet lukte te achterhalen wie de persoon was die het nepaccount had aangemaakt en het filmpje had geplaatst werd besloten een rechtszaak te starten tegen Facebook. Tijdens deze zaak werd geëist dat Facebook deze gegevens aan Chantal diende te verstrekken.

Gegevens gewist
Facebook stelde dat de desbetreffende gegevens gewist zouden zijn, conform hun beleid en dat blijven ze tot op heden volhouden. In het huidige tijdperk lijkt het zeer onwaarschijnlijk dat dit ook werkelijk het geval is en dat absoluut niet te achterhalen valt wie destijds het nepaccount heeft aangemaakt en het filmpje heeft geplaatst.

Uitspraak
Op 25 juni 2015 deed de rechter uitspraak in Kort Geding en wees de vorderingen van Chantal toe.

Tegen de achtergrond van voornoemde feiten en omstandigheden is de voorzieningenrechter van oordeel dat Facebook, door op de valreep te volstaan met de mededeling dat zij niet meer over de gevraagde gegevens beschikt bij het naleven van haar – in dit geval in beginsel aanwezige – rechtsplicht jegens eiseres tot het verstrekken van NAW-gegevens met betrekking tot degene die onrechtmatig jegens eiseres heeft gehandeld, onvoldoende zorgvuldigheid in acht heeft genomen. Daarmee heeft Facebook op haar beurt naar het oordeel van de voorzieningenrechter onrechtmatig gehandeld jegens eiseres.

Van Facebook kan op zijn minst worden gevergd om alles in het werk te stellen om na te gaan of de gegevens toch niet nog ergens traceerbaar zijn en, zo zij erbij blijft dat dit niet het geval is, om aan eiseres antwoord te geven op de onder 4.8 en 4.9 genoemde vragen. In het verlengde daarvan ligt besloten dat in het geval Facebook volhardt in haar standpunt dat geen enkel gegeven meer te vinden is, eiseres in dit geval recht op en belang heeft bij een onafhankelijk onderzoek naar de juistheid van de mededelingen van Facebook op dit punt.

Dit betekent dat Facebook uiterlijk op 9 juli a.s. de NAW-gegevens van de persoon die het nepaccount heeft aangemaakt, gebruikt en het verwijderd. Mocht Facebook hier niet toe in staat zijn (vanwege het feit dat zij bij het standpunt blijven dat gegevens zijn verwijderd) dan dient Facebook medewerking te verlenen aan een onafhankelijk onderzoek. Ik ben erg benieuwd naar de uitkomsten hiervan.

Streaming juridisch nieuw(s)?

meerkatDe techniek blijft zich maar ontwikkelen en de mogelijkheden lijken eindeloos te zijn. Maar wat je kunt doen is zeker niet altijd toegestaan. Het live streamen van materiaal via Meerkat en Periscope is een goed voorbeeld daarvan. De betaalzender HBO blijkt boos op Periscope vanwege het streamen van de nieuwste aflevering van Games of Thrones.

Gebruikersvoorwaarden
Streamen van materiaal waarvan je zelf rechthebbende bent en dat ook rechtsgeldig is gefilmd (zie hieronder) vormt uiteraard geen probleem. In de gebruiksvoorwaarden van de streamingsdiensten staat duidelijk vermeld dat je zelf volledig verantwoordelijk bent voor de content die je plaatst/streamt. In artikel 4 van de voorwaarden van Meerkat wordt dit als volgt omschreven:

All Content, whether publicly posted or privately transmitted, is the sole responsibility of the person who originated such Content. We may, but are not required to monitor or control the Content posted via the Services and we cannot take responsibility for such Content. Any use or reliance on any Content or materials posted via the Services or obtained by you through the Services is at your own risk.

Materiaal legaal
De vraag of het materiaal dat wordt gestreamd legaal is hangt af van de vraag of het materiaal rechtmatig is verkregen. Mochten er opnames worden gemaakt op de desbetreffende plek? Bij concerten of in de rechtszaal gelden bijvoorbeeld huisregels waaruit blijkt dat het niet is toegestaan opnames te maken. Ditzelfde zal ook snel gelden voor een congres waarvoor deelnemers een toegangskaart dienen te betalen. Ook is het niet toegestaan stiekem opnames te maken van personen in besloten ruimtes.

Publicatie toegestaan?
Wanneer het gaat om opnames die rechtmatig zijn gemaakt dan kan het op grond van een privacybelang toch nog steeds verboden zijn om het materiaal te publiceren. Voornamelijk wanneer een persoon die is gefilmd een redelijk belang heeft zich te verzetten tegen een publicatie. Dit is mogelijk op basis van het portretrecht.

Daarnaast kan het verboden zijn om opnames te publiceren vanwege het feit dat daarmee het auteursrecht van de rechthebbende wordt geschonden.

Streamen is geen downloaden en dus legaal?
Na de invoering van het downloadverbod werd vanuit meerdere bronnen beweerd dat streamen niet hetzelfde zou zijn als downloaden en dus was toegestaan. Ook in het geval de “bron” illegaal zou zijn. Deze redenering klopt niet en dat is ook door een uitspraak van de Reclame Code Commissie van 31 juli 2014 benadrukt.

Wie moet je aanspreken?
Het zal duidelijk zijn dat degene die materiaal streamt in principe verantwoordelijk is. Toch lijkt het ondoenlijk om deze personen aan te pakken. Dat is dan ook de reden dat betaalzender HBO boos is op de aanbieder van de streaming app en pleit voor een technisch soort oplossing van het probleem (tools voor ontwikkelaars om schending van auteursrecht tegen te gaan). Een bijkomend probleem daarbij is echter wel dat het materiaal maar tijdelijk beschikbaar is.

Voorlopig zal live-streaming naar verwachting alleen nog maar groter worden. Ik verwacht dat a.s. zaterdagavond de kampioenswedstrijd van PSV op grote schaal beschikbaar zal zijn via streams. Is deze ontwikkeling nog (juridisch) te stoppen?

Nepaccount op social media

In eerdere blogs heb ik stilgestaan bij fraude met je online identiteit. Sinds 1 mei 2014 is (online) identiteitsfraude zelfs strafbaar.

De politie geeft op haar site heldere informatie omtrent de stappen die je kunt zetten wanneer je online identiteit wordt gestolen.

Melden

Het is zeker belangrijk dat je bij het social media platform dat je gebruikt meldt dat een nepaccount aanwezig is met het verzoek om dit zo spoedig mogelijk te verwijderen. Hoe je dit moet doen is op elk platform weer anders.

Van te voren maak je natuurlijk screenshots van het nepaccount als bewijs dat het account bestaat.

Nepaccount van bedrijf

Bedrijven die met consumenten zaken doen zijn vaak vertegenwoordigd op Facebook. Ook daarbij komt het steeds vaker voor dat een ander zich voordoet als uw bedrijf om zo reclame te kunnen maken voor eigen producten of diensten. Wat kun je dan het beste doen op Facebook?

Rapporteren op Facebook

20150325_fb melding nepaccount1

Merkregistratie

Wanneer je in zo’n geval actie wilt ondernemen is het aan te bevelen dat je de naam en/of het logo waaronder je jouw product of dienst aanbiedt hebt geregistreerd als merk (Facebook noemt dit een handelsmerk). Wat mij betreft is dit een extra reden om als bedrijf serieus aandacht te besteden aan mogelijke merkregistratie zodat je ongeoorloofd gebruik daarvan ook op social media kunt tegengaan.

2015-03-25 18_31_50-info_melding_nepaccounts.doc - LibreOffice Writer

Wil je weten of dit voor jouw bedrijf ook nuttig zou kunnen zijn? Ik denk graag met je mee.

Gratis bier met selfie; mag dat in Nederland?

#BarBandits by Carlsberg from Konstellation on Vimeo.

Het biermerk Carlsberg heeft een interessante marketingactie bedacht. Door het plaatsen van een selfie op Instagram onder vermelding van de hashtag #BarBandits kun je gratis bier winnen.

Ik vind het echt een goed bedachte actie van het Deense bureau Konstellation. Instagram is zeer populair onder jongeren en ook het maken en plaatsen van selfies lijkt niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Wat ik me wel afvraag is of dit soort acties in Nederland is toegestaan.

Promotioneel kansspel

Voor zover ik begrijp geldt na het posten van de selfie dat er random wordt bepaald of er 3 dezelfde foto’s worden getoond en er dus gratis bier wordt gewonnen. Op basis daarvan zou een dergelijke actie onder de regels van een promotioneel kansspel kunnen vallen. Vanaf 1 januari 2014 is deze regelgeving aangepast. Het probleem hierbij is wel dat de totale waarde van het prijzenpakket vooraf bekend dient te zijn en mag een dergelijke actie alleen doorlopend worden gevoerd als er sprake is van een klein kansspel. Dit valt naar mijn idee als aanbieder nog wel te organiseren.

Speciale regels alcohol

Voor het aanbieden van alcohol gelden echter nog speciale regels. In artikel 20 van de Reclamecode voor alcoholische dranken  wordt expliciet bepaald dat het niet is toegestaan alcoholische dranken gratis of tegen minder dan de helft van de prijs aan te bieden.

Regulier kansspel

Wellicht is het voor Carlsberg mogelijk een vergunning te verkrijgen als regulier kansspel. Ik ben heel benieuwd op welke wijze deze actie uiteindelijk in Nederland gaat worden ingevoerd.

Jaaroverzichten social media 2014

20141228_091233_resizedOok ditmaal ben ik aan de slag gegaan om de spraakmakende zaken op social media met een juridisch tintje van afgelopen jaar op een rijtje te zetten. In 2014 was wederom een stijging te zien zodat ik over afgelopen jaar zelfs heb besloten een drieluik op te stellen.

In deel 1 van het jaaroverzicht dat ik op 31 december 2014 publiceerde had ik een overzicht opgenomen van social media zaken met een juridisch tintje die ik had onderverdeeld in 5 deelgebieden uiteenlopend van de impact van social media berichten tot selfies. Hierin onder andere aandacht voor de tweets van Nicolette van Dam tijdens het WK en de groepsselfie van Oranje-spelers.

Het tweede deel geeft een overzicht van rechterlijke uitspraken op het gebied van onrechtmatige uitlatingen op internet in 2014. In de meeste zaken worden door de rechter twee fundamentele rechten tegen elkaar afgewogen, namelijk het recht op bescherming van eer en goede naam en eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer aan de ene kant en het recht op vrijheid van meningsuiting aan de andere kant.

In het derde en laatste deel een top tien van arbeidsrechtelijke consequenties van social media. In dit overzicht is door mij de schorsing van een notaris opgenomen naar aanleiding van een foto op Facebook en ook een schorsing van een ambtenaar van het ministerie van Veiligheid & Justitie vanwege een tweet.

Ook dit jaar dus weer een groot aantal voorbeelden waaruit blijkt dat mensen de impact van social media onderschatten. De verzendknop wordt vaak ingedrukt zonder dat hier goed over is nagedacht. Ik denk dat er alleen maar meer zaken komen op dit gebied. Ben dus heel benieuwd wat 2015 ons op het snijvlak van recht & social media gaat brengen. De eerste zaken beloven een roerig jaar.