Pokémon Go

Pokémon, 21 jaar geleden bedacht in Japan. Destijds via tv, spellen op de spelcomputer en een kaartspel. Zelf had ik de indruk dat Pokémon een beetje was uitgedoofd en toen was daar opeens Pokémon Go.

27541296473_1f91ef4461_z

Bron: Flickr – Eduardo Woo – CC BY-SA2.0

Hype

En het is een regelrechte hype. Nog voordat de app officieel in Nederland uitkwam, zag ik veel mensen met hun telefoon zoeken naar Pokémon. In de Efteling vindt in augustus zelfs een speciaal Pokémon Go evenement plaats. Toch bleek diezelfde Efteling een jaar geleden niet geïnteresseerd te zijn in een spel waarbij ook gebruik werd gemaakt van augmented reality waarbij sprookjesfiguren konden worden gezocht.

Privacy

In verband met de instellingen van de app, ontstond er zelfs commotie over de privacy. In de iOS versie gaf je complete toegang onder je Google account. Hier werd snel op gereageerd door de app en middels een update werd deze toegang behoorlijk ingeperkt.

Hiermee zijn niet automatisch alle privacy issues opgelost. Een Duits verbond van consumentenorganisaties heeft vraagtekens gezet bij diverse bepalingen uit de voorwaarden van de app. Persoonsgegevens worden bijvoorbeeld doorgegeven aan derde partijen wat niet zou zijn toegestaan.

In de Verenigde Staten heeft de non-profit organisatie Common Sense Media die “the safe use of media and technology by young people” als speerpunt hebben haar bezorgdheid uitgesproken over de app. Of er inderdaad wordt voldaan aan het strenge vereiste om toestemming te vragen aan ouders van kinderen (zoals onder meer ook de Europese Verordening voorschrijft) is zeer de vraag.

Er wordt door sommigen betoogd dat het spel zelfs is ontwikkeld ten behoeve van spionage en door criminelen of terroristen misbruikt zou kunnen worden.

In het nieuws

De app brengt heel wat teweeg, ook op juridisch gebied:

  • Zo was het Israëlische leger bezorgd over datalekken en verbood het spelen van Pokémon Go
  • Ziekenhuizen in de Verenigde Staten verbieden het vanuit “patient safety” en “privacy reasons”
  • Twee Amerikaanse spelers werden zelfs opgepakt vanwege het feit dat ze ’s nachts over het hek van een dierentuin klommen om Pokémon te vangen
  • In Bosnië worden spelers zelfs gewaarschuwd voor een mijnenveld

En ook in Nederland waren er de nodige bijzonderheden:

  • Het politiebureau in Amsterdam waarschuwde voor het spel
  • Gebruikers moesten van het spoor worden gehaald en treinen moesten langzamer rijden
  • Ontslag vanwege het spelen van Pokémon Go

Tenslotte

De app is erg slim bedacht van de makers Niantic Labs. De app is gratis en dat betekent dat je betaalt met je privacy. Wel goed om daar in ieder geval even bij stil te staan en daar zo goed mogelijk mee om te gaan. Veel plezier met het spel!

Advertenties

Facebook veroordeeld tot het verstrekken van NAW-gegevens plaatser van wraakporno

CC BY-SA 3.0
CC BY-SA 3.0

Enige tijd geleden behandelde Peter R. de Vries in het programma Internetpesters aangepakt de zaak van Chantal uit Werkendam. Voor degenen die de uitzending hebben gemist, deze kan hier worden teruggekeken.

Achtergrond
In januari 2015 had iemand een nepaccount van haar op Facebook aangemaakt en plaatste daarop een seksfilmpje dat ooit gemaakt was door de toenmalige vriend van Chantal. Dit filmpje werd ontzettend vaak gedeeld en toen Chantal er achter kwam heeft ze Facebook verzocht het nepaccount te sluiten en ook aangifte gedaan bij de politie.

Helaas ondernam de politie niet voldoende snel actie en zodoende werd ook Peter R. de Vries ingeschakeld. Omdat ook met hulp van hem het niet lukte te achterhalen wie de persoon was die het nepaccount had aangemaakt en het filmpje had geplaatst werd besloten een rechtszaak te starten tegen Facebook. Tijdens deze zaak werd geëist dat Facebook deze gegevens aan Chantal diende te verstrekken.

Gegevens gewist
Facebook stelde dat de desbetreffende gegevens gewist zouden zijn, conform hun beleid en dat blijven ze tot op heden volhouden. In het huidige tijdperk lijkt het zeer onwaarschijnlijk dat dit ook werkelijk het geval is en dat absoluut niet te achterhalen valt wie destijds het nepaccount heeft aangemaakt en het filmpje heeft geplaatst.

Uitspraak
Op 25 juni 2015 deed de rechter uitspraak in Kort Geding en wees de vorderingen van Chantal toe.

Tegen de achtergrond van voornoemde feiten en omstandigheden is de voorzieningenrechter van oordeel dat Facebook, door op de valreep te volstaan met de mededeling dat zij niet meer over de gevraagde gegevens beschikt bij het naleven van haar – in dit geval in beginsel aanwezige – rechtsplicht jegens eiseres tot het verstrekken van NAW-gegevens met betrekking tot degene die onrechtmatig jegens eiseres heeft gehandeld, onvoldoende zorgvuldigheid in acht heeft genomen. Daarmee heeft Facebook op haar beurt naar het oordeel van de voorzieningenrechter onrechtmatig gehandeld jegens eiseres.

Van Facebook kan op zijn minst worden gevergd om alles in het werk te stellen om na te gaan of de gegevens toch niet nog ergens traceerbaar zijn en, zo zij erbij blijft dat dit niet het geval is, om aan eiseres antwoord te geven op de onder 4.8 en 4.9 genoemde vragen. In het verlengde daarvan ligt besloten dat in het geval Facebook volhardt in haar standpunt dat geen enkel gegeven meer te vinden is, eiseres in dit geval recht op en belang heeft bij een onafhankelijk onderzoek naar de juistheid van de mededelingen van Facebook op dit punt.

Dit betekent dat Facebook uiterlijk op 9 juli a.s. de NAW-gegevens van de persoon die het nepaccount heeft aangemaakt, gebruikt en het verwijderd. Mocht Facebook hier niet toe in staat zijn (vanwege het feit dat zij bij het standpunt blijven dat gegevens zijn verwijderd) dan dient Facebook medewerking te verlenen aan een onafhankelijk onderzoek. Ik ben erg benieuwd naar de uitkomsten hiervan.

Streaming juridisch nieuw(s)?

meerkatDe techniek blijft zich maar ontwikkelen en de mogelijkheden lijken eindeloos te zijn. Maar wat je kunt doen is zeker niet altijd toegestaan. Het live streamen van materiaal via Meerkat en Periscope is een goed voorbeeld daarvan. De betaalzender HBO blijkt boos op Periscope vanwege het streamen van de nieuwste aflevering van Games of Thrones.

Gebruikersvoorwaarden
Streamen van materiaal waarvan je zelf rechthebbende bent en dat ook rechtsgeldig is gefilmd (zie hieronder) vormt uiteraard geen probleem. In de gebruiksvoorwaarden van de streamingsdiensten staat duidelijk vermeld dat je zelf volledig verantwoordelijk bent voor de content die je plaatst/streamt. In artikel 4 van de voorwaarden van Meerkat wordt dit als volgt omschreven:

All Content, whether publicly posted or privately transmitted, is the sole responsibility of the person who originated such Content. We may, but are not required to monitor or control the Content posted via the Services and we cannot take responsibility for such Content. Any use or reliance on any Content or materials posted via the Services or obtained by you through the Services is at your own risk.

Materiaal legaal
De vraag of het materiaal dat wordt gestreamd legaal is hangt af van de vraag of het materiaal rechtmatig is verkregen. Mochten er opnames worden gemaakt op de desbetreffende plek? Bij concerten of in de rechtszaal gelden bijvoorbeeld huisregels waaruit blijkt dat het niet is toegestaan opnames te maken. Ditzelfde zal ook snel gelden voor een congres waarvoor deelnemers een toegangskaart dienen te betalen. Ook is het niet toegestaan stiekem opnames te maken van personen in besloten ruimtes.

Publicatie toegestaan?
Wanneer het gaat om opnames die rechtmatig zijn gemaakt dan kan het op grond van een privacybelang toch nog steeds verboden zijn om het materiaal te publiceren. Voornamelijk wanneer een persoon die is gefilmd een redelijk belang heeft zich te verzetten tegen een publicatie. Dit is mogelijk op basis van het portretrecht.

Daarnaast kan het verboden zijn om opnames te publiceren vanwege het feit dat daarmee het auteursrecht van de rechthebbende wordt geschonden.

Streamen is geen downloaden en dus legaal?
Na de invoering van het downloadverbod werd vanuit meerdere bronnen beweerd dat streamen niet hetzelfde zou zijn als downloaden en dus was toegestaan. Ook in het geval de “bron” illegaal zou zijn. Deze redenering klopt niet en dat is ook door een uitspraak van de Reclame Code Commissie van 31 juli 2014 benadrukt.

Wie moet je aanspreken?
Het zal duidelijk zijn dat degene die materiaal streamt in principe verantwoordelijk is. Toch lijkt het ondoenlijk om deze personen aan te pakken. Dat is dan ook de reden dat betaalzender HBO boos is op de aanbieder van de streaming app en pleit voor een technisch soort oplossing van het probleem (tools voor ontwikkelaars om schending van auteursrecht tegen te gaan). Een bijkomend probleem daarbij is echter wel dat het materiaal maar tijdelijk beschikbaar is.

Voorlopig zal live-streaming naar verwachting alleen nog maar groter worden. Ik verwacht dat a.s. zaterdagavond de kampioenswedstrijd van PSV op grote schaal beschikbaar zal zijn via streams. Is deze ontwikkeling nog (juridisch) te stoppen?

Jaaroverzicht 2013 deel 1

Evenals voorgaand jaar wederom een door mij opgesteld overzicht van de spraakmakende zaken op social media met een juridisch tintje van afgelopen jaar. Ten opzichte van vorig jaar lijkt er zeker een stijgende lijn in te zitten vandaar dat ik een splitsing maak en jullie in twee delen op de hoogte stel. Hieronder het eerste deel met een top 8 van gebundelde zaken.

8. Verbod social media
In januari 2013 kwam in het nieuws dat de rechter in december 2012 een man een social media verbod had gegeven van een jaar wegens belediging van zijn vrouw op Hyves en Facebook. De uitspraak kwam begin 2013 in het nieuws toen de termijn om in beroep te gaan was verlopen en de uitspraak daarmee definitief was geworden. In de zaak was geprobeerd aan te voeren dat social media profielen privé zijn en dus niet openbaar toegankelijk maar daar ging de rechter, naar mijn idee zeer terecht, niet in mee.

7. Onrechtmatige uitlatingen via social media
Uitspraak van het Hof Den Bosch van 8 januari 2013. De rechter oordeelt dat de uitingen die zijn gedaan over Total Telecom op websites, blogs en twitter onrechtmatig zijn (leveren imagoschade op voor de betrokkene). Uitingen dienen te worden verwijderd en er moet een rectificatie worden geplaatst.

6. Twitterspreekuur
Artsen, verpleegkundigen en ziekenhuizen blijven aansprakelijk voor de adviezen die zij geven tijdens twitterspreekuren. Dat maakte de V&VN, de beroepsvereniging van zorgprofessionals expliciet bekend in april.

Ook werd bekend dat artsen ook Whatsapp gebruiken voor medische foto’s van patiënten maar dat is zeker niet altijd veilig. Het is de vraag of richtlijnen in dit verband noodzakelijk zijn.

5. Reclame op social media
In maart 2013 schreef ik al een blog over de regelgeving in de UK en de US waarin het voor de lezer direct duidelijk dient te zijn indien bijvoorbeeld tweets gesponsorde berichten of een advertentie bevatten.

Inmiddels zijn er per 1 januari 2014 nieuwe regels van kracht. Reclame op social media dient vanaf dat moment herkenbaar te zijn voor gebruikers. Ik denk dat dit een goede zaak is. Ben wel benieuwd hoe de handhaving gaat.

4. Verbod op fotografie in Zweden
Vanaf 1 juli 2013 is in Zweden een wet in werking getreden waarmee fotografie zonder toestemming is verboden. Op deze manier wil Zweden voorkomen dat het privéleven van burgers zomaar met iedereen wordt gedeeld via bijvoorbeeld social media zoals Facebook en Youtube. Ook het fotograferen en publiceren van pesterijen op straat wordt verboden.
Er werd heel verschillend geoordeeld over deze wetgeving. Persoonlijk ben ik wel een voorstander omdat ik van mening ben dat juist de little brothers de grootste inbreuk op de privacy vormen.

3. Opmerkelijke zaken door “onhandigheid”?
PSV’er Maher retweette een post van een fan die ronduit beledigend was in mijn ogen voor zijn collega Toivoinen. Het feit dat juist een 20-jarige met een voorbeeldfunctie voor kinderen zo ondoordacht handelt en niet nadenkt over de impact van acties op social media verbaast mij.

Ook was er een 18-jarige Amerikaan die spontaan op Facebook aangaf dat hij dronken rondreed….

En wat te denken van de hondendrol die een baasje van een hond uit België op Facebook plaatste?

Ook was daar Trijntje Oosterhuis die een mooie Facebook actie had bedacht maar niet had nagedacht over de mogelijke consequenties. Veel mensen vonden dat Trijntje gewoon moest betalen.

2. Nepaccount / Identiteitsfraude strafbaar
Er ligt momenteel een wetsvoorstel bij de Eerste Kamer waarin online identiteitsfraude strafbaar wordt gesteld. Minister Opstelten is van mening dat misbruik identiteit met nepaccount onacceptabel is.

Begin 2013 was in het nieuws dat op naam van een VU studente een nepaccount was aangemaakt met negatieve gevolgen voor de studente in kwestie. Met name ook vanwege het feit dat een van de tweets door het account van het blad van de VU (Ad Valvas) werd geretweet.

1. Moet je alles kunnen zeggen op social media?
Het jaar 2013 was natuurlijk ook het jaar dat Willem Alexander onze koning werd. Daar hoorde een Koningslied bij. Dit vormde de aanleiding voor een discussie omtrent de grenzen van de vrijheid van meningsuiting op social media.

Wanneer is er sprake van een belediging of een bedreiging? Ik zelf schrok van de aantallen dreigtweets die dagelijks bij de politie worden gemeld/onderzocht. Gebruikers voelen zich vaak blijkbaar toch “anoniem” en durven van alles te posten. Naar mijn idee is deze discussie dus zeker nog niet afgesloten.2013-12-31 18_23_09-Nieuwjaarswens - YouTube

Tot zover voor nu. In deel 2 kom ik terug op ontslag vanwege uitingen op social media want die voorbeelden waren er in 2013 ook voldoende.

Voor dit moment wens ik jullie allemaal een fijne jaarwisseling en een sprankelend nieuw jaar vol vertrouwen en liefde!

Online identiteit, wie is te vertrouwen?

Afgelopen vrijdag was ik aanwezig bij het Change in Business event. Het thema hiervan was vertrouwen. De dag werd geopend door prof Camiel van Hulst en hij gaf aan dat informatie in de toekomst gedeeld gaat worden met een snelheid die ongekend is. Hierdoor is niets meer wat het lijkt en stijgt het wantrouwen. Na een spetterende opbouw in de presentatie bleek dit zeker te gelden voor de naam en identiteit van de spreker. Dit bleek geen professor te zijn maar een goede zanger en performer die ons (bijna) allemaal om de tuin had weten te leiden. Geweldig! Zie voor een toelichting ook deze site onder 2.

Online identiteit
Hierdoor werd ik zelf wederom aan het denken gezet over online identiteit en privacy. In november tijdens de week van de mediawijsheid werd ik gevraagd een filmpje te maken over online privacy. blog online identiteitDaarbij was het verzoek antwoord te geven op de volgende vragen:
1. wat is online privacy in jouw ogen,
2. wat vind je belangrijk als het gaat om online privacy en
3. hoe zie je de toekomst van online privacy?
Hiernaast het resultaat hiervan. Het gemonteerde filmpje is op vimeo te bezichtigen.

Identiteitsdiefstal
Hoe de toekomst er precies uit gaat zien is afwachten maar dat er aandacht nodig is staat niet ter discussie. Naar aanleiding van een ander filmpje gaat de Kinderombudsman een onderzoek instellen naar privacyschending op sociale netwerken.
Tijdens het Change in Business event werd ook een video getoond over een “waarzegger” die met een beetje hulp van social media erg veel van je weet….zeker de moeite waard om te bekijken. In bijna alle gevallen gaat het om informatie die je zelf deelt.

Hyperlinken toch inbreuk?

2013-11-21 19_15_06-GeenStijl _ Tendentieus, ongefundeerd en nodeloos kwetsendOp het internet was in het verleden het opnemen van links toegestaan. Dit werd niet gezien als inbreuk op auteursrechten. In de afgelopen jaren is het steeds belangrijker geworden wetgeving op dit gebied te harmoniseren omdat het internet ook niet ophoudt bij de landsgrenzen.

Europese rechtspraak
Door Europese rechtspraak op basis van de Infosoc richtlijn kan hyperlinken echter in sommige gevallen worden gezien als een openbaarmaking en daarmee inbreuk op auteursrechten zijn. Of en wanneer sprake is van een openbaarmaking worden min of meer 3 criteria gehanteerd. Er moet sprake zijn van een interventie, een nieuw publiek en een winstoogmerk.

Nederland
Op basis van die Europese rechtspraak heeft de Nederlandse rechter diverse uitspraken gedaan die niet echt op een lijn liggen.

De rechtbank Amsterdam heeft op 12 september 2012 in de zaak van Sanoma tegen Geen Stijl beslist dat het hyperlinken naar naaktfoto’s zoals verschenen in de Playboy niet was toegestaan. De rechter oordeelde dat dit auteursrechtinbreuk was gezien het feit dat het hier een nieuw publiek betrof en dus een nieuwe openbaarmaking.

Door de rechtbank Den Haag werd in de Nederland.fm zaak op 19 december 2012 beslist dat er sprake was van auteursrechtinbreuk omdat er gebruik werd gemaakt van embedded links wat zowel als interventie werd gezien waarbij een nieuw publiek werd aangeboord. Daardoor konder er door Nederland.fm ook advertenties worden geplaatst waardoor voldaan werd aan het winstoogmerk. Helaas is er geen beroep aangetekend tegen deze uitspraak.

Het Hof Amsterdam heeft op 15 januari 2013 geoordeeld dat het opnemen op een website van hyperlinks naar illegale kopieën van uitwerkboeken door een wiskundedocent weliswaar geen inbreuk op het auteursrecht is. Toch werd de docent veroordeeld aangezien werd geoordeeld dat docent heeft gehandeld in strijd met de zorgvuldigheid die in het maatschappelijk verkeer van mensen wordt verwacht.

Deze lijn wordt min of meer gevolgd in de meest recente uitspraak door het Hof Amsterdam op 19 november 2013 in het hoger beroep in de zaak Sanoma/Geen Stijl. Het Hof oordeelde dat hyperlinken geen auteursrechtinbreuk oplevert. Echter de desbetreffende link was in dit geval toch onrechtmatig aangezien er werd gelinkt naar niet legaal openbaar gemaakt materiaal.

Licht aan de horizon?
Aan het Hof van Justitie zijn inmiddels vragen gesteld omtrent onder meer de vraag of een hyperlink (naar een werk van iemand anders) op een website een mededeling aan publiek betreft? Door de European Copyright Society is in antwoord hierop een rapport uitgebracht waarin resoluut wordt aangegeven dat dit niet het geval kan zijn. Als een hyperlink een inbreuk op auteursrecht kan zijn zouden veel links op het internet een licentie vereisen. Dat laatste kan nooit de bedoeling zijn geweest en is naar mijn idee ook absoluut onhoudbaar.

Tenslotte zijn ook enkele leden van het Europese Parlement voorstander van het wijzigen van de Infosoc richtlijn zodat deze meer is toegespitst op het internet en de digitale samenleving.

Ook een re-tweet kan soms niet

20131028_profiel twitter adam maherPSV was vanochtend volop in het nieuws. Mijn aandacht werd getrokken door de re-tweet van voetballer Adam Maher voor de aanvang van de wedstrijd van gisteren. Maher had een tweet van @sannehermans geretweet waarin zij zich negatief had uitgelaten over de “concurrent” van Maher, Toivonen.

2013-10-28 11_10_57-Cocu baalt van retweet Maher - NOS Sport

Onhandigheid?
Uiteraard hadden verschillende voetbalkenners hier een mening over. Maher is volgens Rik Elfrink wel vaker “onhandig” met twitter, zoals heel recent:
2013-10-28 12_12_26-Twitter _ RikElfrink_ Adam #Maher heeft een nieuwe ...

Belediging
Toch valt mij op dat een jongen van 20 jaar op deze manier met social media omgaat. Het lijkt wel of er niet wordt nagedacht over de impact van acties op social media. Het re-tweeten van een bericht kan in dit kader wel degelijk als belediging worden gezien en niet slechts als onhandigheid op basis van emotie. In het programma Studio Voetbal werd door Ron Jans aangegeven dat zijn ploeg (PEC Zwolle) aan het begin van het seizoen een presentatie had gehad over social media waarin werd geleerd wat wel en niet te doen via o.a. twitter. Telkens wordt mij weer duidelijk dat het ontzettend belangrijk is en blijft om gebruikers bewust te maken van de mogelijke impact van acties op kanalen als twitter, facebook etc..

Consequentie
In dit geval is de tweet door Adam Maher verwijderd van zijn twitteraccount. Zoals je echter vaak ziet blijft deze op internet bestaan aangezien de desbetreffende tweet met inhoud allang door diverse personen is opgepikt. Hieruit blijkt maar weer eens dat iets wat eenmaal is gedeeld via social media niet meer te verwijderen is van het internet. Maher mag zich verder intern verantwoorden bij de trainer. Wat mij daarnaast is opgevallen is dat de oorspronkelijke zender Sanne Hermans haar twitteraccount inmiddels heeft beveiligd met een slotje. Ben benieuwd naar de reden daarvan.