i-Depot openbaar via i-D Space

Aan een concept of idee komt geen auteursrecht toe. De uitwerking/vastlegging van een idee of concept is vaak wel auteursrechtelijk beschermd. Hiervoor dient de uitwerking origineel te zijn en het stempel van de maker te dragen.

Toch kan het zinvol zijn om voor een concept of idee een i-Depot te verrichten bij het Benelux Bureau voor de intellectuele eigendom (BBIE). Een i-Depot schept geen recht maar zou in een later stadium kunnen dienen als bewijsmiddel. Ook kan het zinvol zijn naar een i-Depot te verwijzen in een Non Disclosure Agreement (NDA).

i-D Space

Vanaf 1 december 2016 is het ook mogelijk een i-Depot geheel of gedeeltelijk openbaar te maken via i-D Space. Alle openbaar gemaakt i-Depots worden opgenomen in de i-D Space database die toegankelijk is via het BBIE. In deze database kan worden gezocht op naam, nummer of toepassingsgebied.

Openbaarmaken i-Depot kan zeker nuttig zijn

Wat is het nut van i-D Space?

Door openbaarmaking van een i-Depot kun je de buitenwereld bijvoorbeeld laten weten wie de bedenker is van een creatie. Ook zou je op die manier mogelijk partners kunnen vinden bij het (door)ontwikkelen van een bepaald idee of concept. Door openbaarmaking zou je anderen ook kunnen beletten om een octrooi- of modelrecht te verkrijgen.

Let wel op

Openbaarmaking betekent dat je als bedenker mogelijk ook niet langer in aanmerking komt voor octrooi- of modelbescherming. Wanneer je van mening bent dat de publicatie van in i-D Space inbreuk maakt op rechten van derden dan kan hiertegen bezwaar worden gemaakt.

Advertenties

Dutch Design Week & rechten ontwerpers

PaperArtist_2014-10-30_16-26-07Vorige week heb ik, net als vele anderen, genoten van de Dutch Design Week (DDW) in Eindhoven. Wat waren er weer ontzettend veel mooie, nieuwe, verfrissende ontwerpen te zien. Ik ben dan vaak benieuwd of de ontwerpers nagedacht hebben over hun rechten op deze ontwerpen.

Auteursrecht
Voorzover ontwerpen namelijk origineel zijn en het stempel van de maker dragen komt hieraan auteursrecht toe. Auteursrecht ontstaat door creatie en komt in beginsel toe aan de maker. Auteursrecht ontstaat dus door creatie en kan niet worden vastgelegd. In sommige gevallen is het lastig te bewijzen dat een bepaald ontwerp op een bepaalde datum al bestond. Hiervoor kan een i-depot uitkomst bieden. Een dergelijk i-depot schept absoluut geen recht maar kan handig zijn als bewijsmiddel. Dit kun je zelf doen via de website van het Benelux Bureau voor de Intellectuele Eigendom.

Modelrecht
Mijn ervaring is dat modelrecht vaak wordt vergeten. Omdat het bij het modelrecht echt gaat om het uiterlijk/design van het ontwerp/product is dit echter in veel gevallen wel degelijk iets om over na te denken. Het model wordt afgeleid uit de kenmerken van met name de lijnen, de omtrek, de kleuren, de vorm, de textuur of de materialen van het product zelf of de versiering ervan. Het moet gaan om een nieuw uiterlijk (3D of 2D, dus ook lay-out of dessin) met een eigen karakter voor zover niet functioneel bepaald. Het modelrecht is bij uitstek geschikt om een nieuw ontwerp te beschermen. Wel dient het model absoluut nieuw te zijn en een eigen karakter te bezitten.

Wanneer je je model niet registreert ontstaat een bescherming van 3 jaar waarmee kan worden opgetreden tegen jongere identieke modellen. Ten aanzien van het bewijs geldt ook in dit geval dat dat lastig kan zijn omdat het gaat om ongeregistreerde rechten. Het geregistreerde model heeft een bescherming van 5 jaar en biedt meer zekerheid aangezien helder is wat is geregistreerd en daarbij wordt gekeken naar de totaalindruk. De modelhouder kan zijn model nog deponeren één jaar nadat het model is openbaar gemaakt (de zogenaamde grace-period).

Modellen die puur technisch of functioneel zijn bepaald ofwel door mode, stijl of trend zijn bepaald zijn niet beschermd.

Misvatting
Tijdens onze rondtocht op Strijp-S kwamen we ook bij de grote constructie-elementen BB Bricks die duidelijk zijn geïnspireerd op Lego. Op de vraag vanuit de toehoorders of ze geen problemen met Lego verwachten werd het antwoord gegeven dat ik wel vaker hoor: “Dit ontwerp wijkt op zeker 5 punten af van het origineel en dan maak je geen inbreuk.”

Dit is echter niet juist. Het blijft een hardnekkig misverstand dat je geen inbreuk maakt op rechten van een ander als je maar op tenminste 5 (of 7) punten afwijkt van het origineel. Een rechter kijkt namelijk vooral naar de overeenkomsten tussen ontwerpen. Juridisch is het van belang te bepalen of de totaalindruk afwijkt of juist overeenstemt.

Innovatie & Subsidies

De overheid wil graag innovatie stimuleren en helpt hiermee ook door het verstrekken van subsidies en andere regelingen. Maar welke regelingen zijn er, waar moet je zijn en hoe kun je deze aanvragen? Het is vaak bijna onmogelijk om in subsidieland door de bomen het bos te blijven zien.

Specialist
Het is altijd verstandig en aan te raden je te wenden tot een subsidiespecialist. Ik heb hele goede ervaringen met Frank de Winter van TDW Advies uit Uden en Rob Ottervanger van Ottervanger Advies, specialist op het gebied van subsidies en technische innovaties.

Onderstaand zal ik in het kort de drie meest bekende, interessante regelingen in het kort toelichten.

WBSO
De Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk (WBSO) betreft een fiscale stimulering van R&D. Hiermee kunnen de loonkosten voor speur- en ontwikkelingswerk (S&O vergelijkbaar met R&D) worden verlaagd. De WBSO is bedoeld voor iedere innovatieve ondernemer (IB/Vpb) in Nederland die zich bezighoudt met onderzoek en ontwikkeling.

RDA
Het kabinet introduceert in 2012 een fiscale aftrekregeling voor investeringen en exploitatiekosten voor innovatie die niet in aanmerking komen voor de WBSO: de Research & Development Aftrek (RDA). Hiermee kunnen bedrijven een percentage van deze investeringen en kosten aftrekken van de vennootschapsbelasting. In aanmerking komen bijvoorbeeld de huur van apparatuur, aanschaf van materialen en investeringen in een laboratorium (overigens is de definitie van kosten in dit verband nog niet vastgesteld).

De RDA betekent dus een extra aftrekpost op de fiscale winst. De hoogte van de aftrekpost wordt bepaald door de kosten en investeringen voor R&D, exclusief loonkosten, te vermenigvuldigen met een RDA-percentage.

Innovatiebox
Innovatieve bedrijven die Vpb-plichtig (Vennootschapsbelastingplichtig; BV in ieder geval) zijn, kunnen gebruik maken van de innovatiebox. Hiertoe kunnen zij de winsten uit innovatieve activiteiten in een speciale tariefbox binnen de vennootschapsbelasting onderbrengen. Over deze winsten geldt dan een behoorlijk lager belastingtarief.

Om gebruik te kunnen maken van de innovatiebox moet voor de innovatie (immaterieel activum) een S&O (Speur- en Ontwikkelingswerk volgens WBSO) verklaring zijn afgegeven en/of er moet een octrooi voor zijn verleend. Dit mag ook een buitenlands patent zijn. Wel dient het octrooi/S&O voor tenminste 30% bij te dragen aan de winst uit het zelf ontwikkelde of voorgebrachte immateriële vaste activa.

De keuze voor de innovatiebox kan worden aangegeven bij de aangifte vennootschapsbelasting, de keuze kan gemaakt worden per immaterieel activum. Dit betekent dat zowel voor een octrooi als voor een S&O-verklaring gebruik gemaakt kan worden van de innovatiebox. De Belastingdienst is coöperatief gebleken; bedrijven worden op verzoek bezocht om de mogelijkheden van de innovatiebox door te spreken en te adviseren.

Goed idee en dan?

Ik ontmoet heel veel interessante mensen die een geweldig idee hebben. Een oplossing voor een bestaand probleem of een methode die anderen kan helpen. Wanneer is het nu zinvol om te overwegen zo’n idee te beschermen? Of kun je misschien beter gewoon delen?

Geheim houden of delen?

Sommige ondernemers zijn van mening dat in de huidige maatschappij het geheim houden van ideeën achterhaald is en dat delen de norm is geworden. In de kern ben ik een voorstander van delen en samenwerken in de open-netwerkeconomie waarbij naar mijn mening transparantie essentieel is.

Angstvallig geheimhouden van ideeën is zeker niet altijd noodzakelijk maar verstandig omgaan met het delen van je idee is aan te raden. Het komt vaker voor dat de partner met wie je een samenwerking bent aangegaan er vandoor gaat met het idee en jij als bedenker/uitvinder met lege handen achterblijft.

Dus toch beschermen?
Het eerste wat ik bedenkers/uitvinders adviseer is om hun idee vast te leggen als i-depot. Dit is een hulpmiddel om later te kunnen bewijzen dat een bepaald idee al bestond. Het i-depot schept geen recht maar is puur een bewijsmiddel. Vervolgens kun je onder geheimhouding het idee delen met anderen. In de geheimhoudingsovereenkomst kun je dan eenvoudig verwijzen naar het i-depot.

Geheimhoudingsovereenkomst voldoende?
Helaas bindt een geheimhoudingsovereenkomst alleen de andere partij en heb je hiermee geen mogelijkheid om anderen te beletten met je idee aan de slag te gaan. Die ander heeft namelijk geen geheimhoudingsverplichting. Daarnaast is het ook mogelijk dat de wederpartij met wie je een geheimhoudingsovereenkomst bent aangegaan de overeenkomst schendt en toch zelfstandig met het idee aan de haal gaat.

Om anderen te beletten met jouw idee aan de slag te gaan is het toch essentieel om te bekijken in hoeverre het mogelijk is je idee te beschermen middels intellectuele eigendomsrechten, denk bijvoorbeeld aan auteursrecht, octrooirecht of merkrecht.

IE bescherming noodzakelijk?

Maar is bescherming van je idee altijd nodig? Nee zeker niet. In sommige gevallen is het verstandig op andere manieren een voorsprong te creëren of juist een standaard neer te zetten waar veel meer mensen gebruik van kunnen maken. De afweging hiervoor is van geval tot geval anders. Een volgende keer zal ik verder ingaan op de verschillende IE rechten in specifieke gevallen.

Het beste idee van Rabobank Dommelstreek (@hbivd)

Al eerder heb ik geblogd over dit mooie initiatief van Rabobank Dommelstreek. Afgelopen 2 dagen mocht ik een presentatie geven voor de ondernemers en particulieren die zich als deelnemer hadden ingeschreven voor deze wedstrijd.

Aankondiging
Op de website van hetbesteideevandommelstreek werd mijn presentatie al aangekondigd.

Daarnaast verscheen ook een kort artikeltje in Middenstandsbelangen.

Presentatie
Leuk om te zien dat er een behoorlijk aantal mensen was gekomen om meer te weten te komen over de bescherming van hun ideeën. Voor alle geïnteresseerden: de presentatie is toegankelijk via de website van het beste idee van Dommelstreek en ook via deze link.

Eind deze week zullen de deelnemers te horen krijgen of ze door zijn naar de volgende ronde. Ik wens alle deelnemers veel succes natuurlijk en hoop jullie terug te zien tijdens (een van) de volgende rondes!

Het beste idee van Rabobank Dommelstreek (@hbivd)

In een vorige blog gaf ik de tip om als uitvinder goed na te denken of je al dan niet mee gaat doen aan een innovatiewedstrijd. Ik heb hierin twee verschillende projecten besproken, het beste idee van Nederland en het Startup Weekend Eindhoven. Heel recentelijk heeft Rabobank Dommelstreek ook een erg leuke innovatiewedstrijd opgestart waarbij LegalTech betrokken is geraakt.

@hbivd
In het initiatief van Rabobank Dommelstreek hebben inwoners en bedrijven in Geldrop, Heeze-Leende en Nuenen de kans met hun idee de 1e prijs te winnen die bestaat uit een behoorlijk geldbedrag. Op deze manier wil de Rabobank bijdragen aan het ondernemende, innovatieve klimaat in de regio. Hoe zit het nu met het reglement?

Reglement & rechten deelnemers
Door inschrijving stemt deelnemer in met het reglement. Voor wat betreft het intellectueel eigendomsrecht wordt het volgende bepaald :

“De deelnemer staat er ten opzichte van de organisatie voor in dat hij het idee zelf tot stand heeft gebracht, dat alle intellectuele eigendomsrechten bij hem berusten, dat hij bij het tot stand brengen van het idee geen inbreuk maakt op een intellectueel recht dat aan derden toebehoort en dat hij het idee uitsluitend bij de organisatie heeft ingezonden. Onder ‘intellectuele eigendomsrechten’ worden deze voorwaarden verstaan; auteursrecht, modellen- en tekeningrecht, merkenrecht, octrooirecht en alle andere soortgelijke rechten.”

Het is logisch dat de organisatie niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor eventuele claims van derden. Het is echter voor de deelnemer ook absoluut onmogelijk er voor in te staan dat zijn of haar idee geen inbreuk maakt op een recht van een derde. Gelukkig voor de deelnemer kan een idee geen inbreuk maken op rechten van derden, dat kan alleen een uitwerking van een idee (in de vorm van bijv. een product).

Erg positief is dat de intellectuele eigendomsrechten (blijven) berusten bij de deelnemer. Dat is heel anders dan we gewend zijn van het nationale beste idee.

Geheimhouding
Voor wat betreft geheimhouding wordt in het reglement bepaald :

“De deelnemer houdt het idee geheim en zal alleen met toestemming van de organisatie aan derden mededelingen doen omtrent het idee. De geheimhoudingsplicht geldt niet voor zover de organisatie zelf bepaalde gegevens in de publiciteit brengt.”

Dit is een belangrijk item en houdt in dat je als deelnemer het idee nog niet in de openbaarheid mag hebben gebracht en dat ook gedurende het traject niet op eigen houtje verder doet. Dit lijkt heel logisch maar vanuit mijn ervaring kan ik stellen dat veel mensen die overwegen bescherming aan te vragen voor de uitwerking van hun idee zelf al informatie in de openbaarheid hebben gebracht (denk aan websites, social media) waardoor het idee niet meer nieuw is.

Het is de organisatie dus nadrukkelijk wel toegestaan om de inzendingen openbaar te maken. Indien de organisatie daartoe besluit is het niet meer nuttig voor jouw uitvinding bijvoorbeeld een octrooiaanvrage te (laten) indienen.

In het wedstrijdreglement staat dat de deelnemer dient mee te werken aan alle handelingen die nodig zijn om het idee te beschermen althans indien de organisatie daarom verzoekt. Dit zou kunnen betekenen dat extra investeringen gedaan moeten worden om tot bescherming te komen.

Wedstrijd
De deelnemers die geselecteerd worden voor de 1e ronde krijgen ook input op het gebied van de mogelijkheden en het nut van bescherming van hun ideeën. Aan mij is gevraagd deze scholieren, particulieren en ondernemers (als ze dat willen) extra input te geven op het gebied van bescherming door middel van intellectuele eigendom. Voor uitvinders in de dop is het natuurlijk altijd zinvol om hier eens wat meer over te weten.

Doen!
Iedere particulier of ondernemer uit Geldrop, Heeze-Leende en Nuenen die een goed idee heeft zou ik willen aanraden om mee te doen aan de wedstrijd. Je hoeft niet bang te zijn dat je rechten verliest dus iedereen veel succes en misschien tot ziens!

Meedoen aan een “beste idee van” wedstrijd?

Bijna iedereen kent het tv-programma “Het beste idee van Nederland”. Het is een wedstrijd waarin uitvinders worden uitgedaagd hun “beste idee” te presenteren en mee te dingen naar de titel.

Intellectuele eigendomsrechten idee
De insteek om op die manier innovatie te stimuleren en uitvinders een podium te geven vind ik op zich prima. Wel dien je je als uitvinder bewust te zijn van het feit dat je bij het nationale beste idee van Nederland als uitvinder je je intellectuele eigendomsrechten overdraagt aan de Stichting. Zie hiervoor artikel 9 van de Deelnemingsvoorwaarden zoals gepubliceerd op de website.

“Het Idee wordt exclusief en voor onbepaalde tijd in de breedste zin van het woord overgedragen aan de stichting. Door ondertekening van het deelnameformulier draagt de deelnemer alle intellectuele eigendomsrechten, met uitzondering van zijn persoonlijkheidsrechten, (de persoonlijkheidsrechten op dit idee waaronder wij verstaan dat de naam van bedenker onlosmakelijk verbonden is aan dit idee) met betrekking tot het Idee over aan de stichting en verleent de deelnemer aan de stichting het recht om – voor zover het Idee zou worden uitgekozen – de intellectuele eigendomsrechten over te dragen aan BIN Innovations BV, die het Idee zal gaan exploiteren en daartoe zo nodig het Idee zal mogen aanpassen en/of verder ontwikkelen. Zolang de deelnemer de intellectuele rechten niet heeft teruggekregen, is het de deelnemer niet toegestaan om, het Idee te gebruiken, openbaar te maken, te verveelvoudigen en te wijzigen en niet toegestaan betrokken te zijn bij de exploitatie van een gelijksoortige vondst of product.”

Weliswaar ontvangt de uitvinder wiens idee wordt geëxploiteerd een royaltyvergoeding in de vorm van een percentage van de opbrengst van eventuele exploitatie. Deze juridische constructie is voor mij wel begrijpelijk vanuit het oogpunt van de Stichting van het beste idee maar ik hoef niemand uit te leggen dat deze werkwijze ook BIN Innovations BV geen windeieren zal leggen. De eerlijkheid gebiedt wel te vermelden dat de Stichting in artikel 11 van de Deelnemingsvoorwaarden de deelnemer vrijwaart voor iedere eventuele aansprakelijkheid in verband met de exploitatie van het idee.

Startup Weekend Eindhoven
Ook in Eindhoven en omgeving worden initiatieven ontplooid om ideeën verder te ontwikkelen. Een daarvan is bijvoorbeeld Startup Weekend Eindhoven (@swhightech) van 18 – 20 februari 2011.

De insteek hier is een andere; samen met mensen met diverse achtergronden een idee op high tech gebied uitwerken tot een prototype, een marktstrategie en eigenlijk een bedrijf. En dat allemaal in één weekend. Op de website wordt het als volgt omschreven:

“The weekend brings together people with different, complementary skillsets – primarily technological experts, researchers, developers, designers and business people – who turn ideas into startups!”

Op de FAQ pagina wordt hierbij wel aangegeven wat je kunt doen als je bang bent dat je idee wordt gestolen. Hierbij wordt duidelijk aangegeven dat is aan te raden om bij een goed idee altijd te overwegen om dit idee te beschermen. Hoe daar zal ik in een volgende blog op terugkomen, en hopelijk kan ik dan ook meer informatie geven over een ander leuk regionaal initiatief op het gebied van innovatiestimulering.

Conclusie
Ik zou iedereen die overweegt mee te doen aan een innovatiewedstrijd willen adviseren vooraf de deelnemingsvoorwaarden goed door te nemen zodat je vooraf weet waar je aan toe bent. In sommige gevallen kan het dan zeker verstandig zijn mee te doen aan een dergelijke wedstrijd maar er zijn ook situaties denkbaar waarin ikzelf weinig meerwaarde zie in de voordelen die een dergelijke wedstrijd biedt. Slechts een heel klein percentage van de ideeën wordt uitverkozen dus de kans om te winnen is klein.