Patent troll?!

Op 22 november jl. was ik aanwezig bij het Najaarsevent van het Octrooicentrum Nederland ter ere van het 100-jarig bestaan. Dit was een goed verzorgde en georganiseerde middag. Aan het einde van deze middag gaf Severin de Wit een presentatie over de patent troll wat een discussie in de zaal teweeg bracht.

Apple
Dit weekend kwam in het nieuws dat ook Apple is aangesproken door een organisatie die niet zelf innoveert en/of produceert. In de volksmond wordt dit aangeduid als patent troll.

En wat dan te doen?
Helaas heb ik nu al enkele keren meegemaakt dat MKB bedrijven er – naar mijn idee te snel – voor kiezen om een contract te sluiten met de patent troll. Zonder dat vooraf helder is om welke octrooirechten het gaat of op welke manier het MKB bedrijf inbreuk maakt op de specifieke octrooirechten. Bovendien is vaak niet helder uit de registers dat de patent troll rechten heeft op de octrooien. In sommige gevallen zijn de octrooirechten helemaal niet geldig in het land waarin het bedrijf acteert.

Hulp
Mocht je als MKB-er worden aangeschreven door een patent troll schakel dan hulp in. Een gespecialiseerd octrooigemachtigde of advocaat is noodzakelijk op het moment dat een gerechtelijke procedure dreigt. Vooraf kun je altijd even contact met me opnemen om te bekijken in hoeverre ik van dienst zou kunnen zijn.

Of toch zelf doen?
Sommige ondernemers hebben echter helemaal geen hulp nodig. Die dealen op hun eigen originele wijze met de patent troll.

IP & Business

Deze week mocht ik tijdens een workshop over IP vanuit een business perspectief een onderdeel verzorgen ten aanzien van de contractuele aspecten.

NDA

Een van mijn tips was om een samenwerking op het gebied van R&D altijd te starten met ondertekening van een geheimhoudingsovereenkomst. Dit leverde een levendige discussie op tussen de aanwezigen.

In veel gevallen wordt in het beginstadium lukraak een zeer algemene NDA ondertekend. Probleem hierbij is wel dat deze te ruim of beperkt kan zijn geformuleerd ten aanzien van de informatie die geheim dient te worden gehouden. Ik pleit er dan ook voor helder het onderwerp van de geheimhouding te definiëren. Dit bleek nu juist vaak lastig.

I-depot

Een praktische oplossing hiervoor is om je uitvinding/idee te deponeren als i-depot. Een dergelijk depot schept geen recht maar is puur een bewijsmiddel. Je kunt vervolgens in de NDA verwijzen naar het i-depot.

Boeteclausule

Het al dan niet opnemen van de boeteclausule is ook een punt dat veel commotie kan veroorzaken. Mijn advies is zoveel mogelijk wel een boeteclausule opnemen, waarbij het boetebedrag wel in verhouding dient te staan.

Ik ben heel benieuwd of jullie nog ervaringen hebben met NDA’s; als dat zo is deel ze dan hieronder.

Innovatie & Subsidies

De overheid wil graag innovatie stimuleren en helpt hiermee ook door het verstrekken van subsidies en andere regelingen. Maar welke regelingen zijn er, waar moet je zijn en hoe kun je deze aanvragen? Het is vaak bijna onmogelijk om in subsidieland door de bomen het bos te blijven zien.

Specialist
Het is altijd verstandig en aan te raden je te wenden tot een subsidiespecialist. Ik heb hele goede ervaringen met Frank de Winter van TDW Advies uit Uden en Rob Ottervanger van Ottervanger Advies, specialist op het gebied van subsidies en technische innovaties.

Onderstaand zal ik in het kort de drie meest bekende, interessante regelingen in het kort toelichten.

WBSO
De Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk (WBSO) betreft een fiscale stimulering van R&D. Hiermee kunnen de loonkosten voor speur- en ontwikkelingswerk (S&O vergelijkbaar met R&D) worden verlaagd. De WBSO is bedoeld voor iedere innovatieve ondernemer (IB/Vpb) in Nederland die zich bezighoudt met onderzoek en ontwikkeling.

RDA
Het kabinet introduceert in 2012 een fiscale aftrekregeling voor investeringen en exploitatiekosten voor innovatie die niet in aanmerking komen voor de WBSO: de Research & Development Aftrek (RDA). Hiermee kunnen bedrijven een percentage van deze investeringen en kosten aftrekken van de vennootschapsbelasting. In aanmerking komen bijvoorbeeld de huur van apparatuur, aanschaf van materialen en investeringen in een laboratorium (overigens is de definitie van kosten in dit verband nog niet vastgesteld).

De RDA betekent dus een extra aftrekpost op de fiscale winst. De hoogte van de aftrekpost wordt bepaald door de kosten en investeringen voor R&D, exclusief loonkosten, te vermenigvuldigen met een RDA-percentage.

Innovatiebox
Innovatieve bedrijven die Vpb-plichtig (Vennootschapsbelastingplichtig; BV in ieder geval) zijn, kunnen gebruik maken van de innovatiebox. Hiertoe kunnen zij de winsten uit innovatieve activiteiten in een speciale tariefbox binnen de vennootschapsbelasting onderbrengen. Over deze winsten geldt dan een behoorlijk lager belastingtarief.

Om gebruik te kunnen maken van de innovatiebox moet voor de innovatie (immaterieel activum) een S&O (Speur- en Ontwikkelingswerk volgens WBSO) verklaring zijn afgegeven en/of er moet een octrooi voor zijn verleend. Dit mag ook een buitenlands patent zijn. Wel dient het octrooi/S&O voor tenminste 30% bij te dragen aan de winst uit het zelf ontwikkelde of voorgebrachte immateriële vaste activa.

De keuze voor de innovatiebox kan worden aangegeven bij de aangifte vennootschapsbelasting, de keuze kan gemaakt worden per immaterieel activum. Dit betekent dat zowel voor een octrooi als voor een S&O-verklaring gebruik gemaakt kan worden van de innovatiebox. De Belastingdienst is coöperatief gebleken; bedrijven worden op verzoek bezocht om de mogelijkheden van de innovatiebox door te spreken en te adviseren.

Facebook blijft toch gewoon volgen……

Afgelopen week is Facebook veel in het nieuws geweest omdat zij het surfgedrag van zowel gebruikers als niet-gebruikers konden volgen met name via de cookie in de like-knop. Uiteraard heb ik hier ook over geblogd.

#dwdd
Zelfs het programma de Wereld Draait Door had donderdag 29 september 2011 een item over Facebook en privacy. Helaas ging de discussie daar vooral over informatie die je zelf post en niet echt over het feit dat Facebook ook verder volgt, zelfs als niet-gebruiker zonder dat je het in de gaten hebt.

Actief cookie
Vorige week nog gaf Facebook, na alle commotie, aan dat ze haar instellingen direct had aangepast maar nu blijkt dat er nog één cookie gewoon actief blijft waarmee Facebook nog steeds de mogelijkheid heeft het surfgedrag van gebruikers te volgen.

Patent
Er blijkt zelfs op 8 februari 2011 door Facebook een Internationale octrooiaanvrage is ingediend voor een methode om activiteiten van gebruikers vanuit een ander domein te volgen. Hieruit blijkt dat de prioriteitsdatum van deze aanvrage dateert van 8 februari 2010.

Aangezien er door Facebook is geïnvesteerd in het aanvragen van octrooi krijg ik sterk de indruk dat het voor Facebook enorm belangrijk is te kunnen blijven volgen. Zuckerberg heeft het over integriteit en transparantie (je bent en hebt maar 1 identiteit) maar of het bedrijf Facebook daar net zo over denkt is maar de vraag.

Actie
Net als jurist en onderzoeker Arnold Roosendaal hoop ik dat er duidelijke wetgeving komt want een bedrijf als Facebook heeft op deze manier natuurlijk enorm veel informatie tot haar beschikking en de vraag is op welke manier hier mee wordt omgegaan.
Internetbrowser Firefox heeft op 7 oktober 2011 een plug-in geïntroduceerd; de Priv3 plug-in om dit soort acties van social media platforms zoveel mogelijk te voorkomen.

Wie kan geld verdienen aan een app?

Stel je bent software ontwikkelaar en hebt een app ontwikkeld waarmee veel geld kan worden verdiend. Wanneer je een dergelijke app in opdracht van een ander hebt ontwikkeld komt de vraag om de hoek kijken aan welke partij de exclusieve rechten op dat specifieke stuk software toekomen. Is het de programmeur of toch de opdrachtgever? En over welke rechten hebben we het eigenlijk?

Auteursrecht

Het auteursrecht komt toe aan een werk dat een eigen oorspronkelijk karakter bezit en daarnaast het stempel van de maker draagt. Het begrip “werk” wordt steeds ruimer geïnterpreteerd. Software en het voorbereidend materiaal wordt specifiek genoemd als werk waarop auteursrecht rust. Op het moment dat de software wordt ontwikkeld waarbij wordt voldaan aan het oorspronkelijkheidsvereiste ontstaat door creatie het auteursrecht bij de maker van de software.

Maker
In de meeste gevallen zal de ontwikkelaar/programmeur de maker en dus rechthebbende zijn. Echter wanneer de ontwikkelaar in dienst is van een werkgever komt het auteursrecht in de meeste gevallen toe aan werkgever (artikel 7 Auteurswet). Indien software echter naar het ontwerp van een derde en onder diens leiding en toezicht tot stand wordt gebracht dan rusten de rechten bij die partij. Dit is geregeld in artikel 6 van de Auteurswet.

Rechtbank Almelo heeft op 24 maart 2011 in Kort Geding een uitspraak gedaan op dit gebied. Er werd betoogd dat door een partij in opdracht en voor rekening van een leverancier/opdrachtgever verder ontwikkelde computerapplicaties tot stand gebracht naar het ontwerp van die opdrachtgever en onder haar leiding en toezicht. Op basis hiervan beweert leverancier/opdrachtgever dat zij als de maker van die applicaties moet worden aangemerkt. Helaas kon in kort geding niet worden vastgesteld welke partij auteursrechthebbende was op computerapplicaties en dus zal eventueel een vervolgprocedure moeten worden afgewacht.

Om mogelijke onduidelijkheid op dit gebied uit te sluiten zou je als leverancier/opdrachtgever kunnen bedingen dat je sowieso de rechten op de software overgedragen krijgt.

Octrooirecht
Algemeen wordt aangenomen dat het in Europa vrijwel onmogelijk is software te octrooieren. Echter als de functionaliteit van de software nieuw en inventief is dan zijn er zeker mogelijkheden tot octrooieren. De software dient dan wel een bepaald probleem op te lossen en deze oplossing moet niet voor de hand liggen voor het probleem. Zie hiervoor ook dit artikel dat onder meer is gepubliceerd in de Automatiseringsgids.

Met een octrooi verkrijgt de octrooiaanvrager het uitsluitend, exclusieve recht op het uitbaten van de uitvinding zoals vastgelegd in de octrooiaanvrage gedurende een beperkte tijd (in de meeste landen maximaal twintig jaar, te rekenen van de indieningdatum van de octrooiaanvrage).

Octrooihouder
In beginsel wordt de aanvrager van een octrooi als de uitvinder beschouwd (artikel 8 Rijksoctrooiwet 1995). In artikel 12 ROW 1995 worden specifieke situaties vermeld voor de situatie dat iemand in dienstverband, in het kader van een opleiding of tijdens onderzoek aan een universiteit, hogeschool of andere onderzoeksinstelling een uitvinding doet. De aanspraak op octrooi komt toe aan de werkgever wanneer de aard van de dienstbetrekking meebrengt dat werknemer uitvindingen doet van dezelfde soort als die waarop de octrooiaanvrage betrekking heeft. De aanspraak op octrooi komt in alle gevallen toe aan de onderzoeksinstelling of aan degene voor wie de werkzaamheden worden verricht in het kader van een opleiding.

Van de regels van artikel 12 kan bij overeenkomst worden afgeweken. Vaak worden regels opgenomen in het arbeidscontract of in een afzonderlijk contract.

Tenslotte
Het is altijd aan te raden heldere, duidelijke afspraken te maken over de intellectuele eigendomsrechten op software die ten behoeve van een opdrachtgever door een ontwikkelaar wordt geprogrammeerd. Vaak zie je dat bij aanvang van de opdracht iets dergelijks niet wordt geregeld en pas wanneer bijvoorbeeld een app geld op gaat leveren wordt dit een issue.